H αβίωτη … συμβίωση με ένα μη βιώσιμο χρέους.

       Το  χρέος  μιας   χώρας  πέραν  του  απολύτου  μεγέθους  του  μετριέται  ως  γνωστόν  και με  βάση  την  σχέση  του  προς  το  ΑΕΠ. Εμείς  μέσα  σε  μια  τριετία  με  τις πολιτικές  που  ακολουθήσαμε  καταφέραμε    παρά  το  κούρεμα  των  100δις  να  εκτοξεύσουμε  το  χρέος  μας  και  να  προσεγγίζει  πλέον  το  180%  του  ΑΕΠ.  Αυτό  συνέβη  σε  μεγάλο  βαθμό    λόγω  της  κατάρρευσης  του  «παρονομαστή»  της  παραπάνω  σχέσης,  του  ΑΕΠ.

Με  τα  σημερινά  δεδομένα  το  χρέος  δεν  είναι  βιώσιμο  (ή  διαχειρίσιμο).  Η  εξυπηρέτηση  του,   θα  απαιτούσε   επι  σειρά  πολλών  ετών   συνεχή  δημοσιονομικά  πλεονάσματα  και  τρελλούς  ρυθμούς  ανάπτυξης. Αυτά  τα  πράγματα  απλώς  δεν  γίνονται  και  το  ξέρουν  όλοι.

Μια  «προφανής»  κι «εύκολη»  (πολλά  εισαγωγικά)  «λύση»    θα  ήταν  η  διαγραφή  ενός  μέρους  του  χρέους,  που  το  μεγαλύτερο  μέρος  του  οφείλεται   πλέον   σε  κράτη.  Κάτι  τέτοιο  όμως  πόσο  θα  εξυπηρετούσε  από  τη  στιγμή  που  η  χώρα  βουλιάζει   ακόμα  στην  ύφεση (δηλαδή  πέφτει  το   ΑΕΠ  της)  και  συνεχίζει    να  έχει  πρωτογενή  ελλείμματα  άρα  να  αυξάνει  το  χρέος  της; Και  πως  θα  πάμε  σε  ρυθμούς  ανάπτυξης    που  θα  καλύπτουν    τα  επιτόκια  του  εναπομείναντος  χρέους;   Και  πως   και  πότε  και  με  ποιους    όρους   κράτη  και  αγορές   θα  μας  ξαναδανείσουν  και  θα  μας  ξαναεμπιστευθούν ;   Και  μπορεί  άραγε  να  προβλέψει κανείς   τις  αντιδράσεις  του  κόσμου  στην  Ευρώπη –  ξέρετε  υπάρχουν κι  εκεί  φορολογούμενοι –  εν  δυνάμει  καταναλωτές  Ελληνικών προϊόντων,  εν  δυνάμει  τουρίστες – που  θα  εκαλούντο  να    φορτωθούν  το  Ελληνικό  χρέος; Και  τέλος  μπορεί  αυτό  το  «κούρεμα»  να  είναι  μια    λύση  αποκλειστικά  για  το  Ελληνικό  χρέος;  Γιατί  χρέη  δυσβάσταχτα   και  σε  απόλυτους  αριθμούς  πολλαπλάσια  απ΄ το  δικό  μας  έχουν  και  άλλες   χώρες. Κι  εκεί  ενδεχόμενο    «κούρεμα»    θα  είναι  πολύ-πολύ  ζόρικο.

Η  επαναγορά  Ελληνικών  ομολόγων  που  σήμερα  πωλούνται  στο  30%  της ονομαστικής  αξίας  τους  μοιάζει  μια  ενδιαφέρουσα  λύση. Μόνο  που  η  αγορά  έχει  κάτι  περίεργους  κανόνες. Αν  δημιουργηθεί  ζήτηση  οι  τιμές  ανεβαίνουν, κι  αν  αρχίσεις  να  αγοράζεις  Ελληνικά  ομόλογα  μέσα  σε  μέρες   (ώρες  μήπως;)  θα  τα πληρώνεις  στο 100%. Και  η  επιστροφή  των  κερδών  της  ΕΚΤ   από  τα Ελληνικά  ομόλογα  καλή  ιδέα  είναι,  αλλά  μιλάμε για  μικροποσά  μπροστά  στο  ύψος  του  χρέους  μας.

Αρα;

Το  χρέος   με  κάποιον  τρόπο  πρέπει  να  εξυπηρετηθεί. Την  εξυπηρέτηση  του  για  την  ώρα  έχουν  αναλάβει   οι  ¨τοκογλύφοι»  δανειστές  μας.  Το  να  εξυπηρετηθεί  το  χρέος    από  εμάς και  να  μπορούμε  πλέον  να  το  διαχειριστούμε  μόνοι  μας  είναι  κρίσιμο  και  για  την  χώρα  (κάποτε  πρέπει  να  ξαναγίνουμε  ένα  κανονικό  κράτος  που  δανείζεται  από  τις  αγορές  και  δεν  το  ελεούν  οι  εταίροι  του)  και  το  θέλουν  πολύ  και  οι  δανειστές  μας. Δεν  ξέρω  πολλούς  που  γουστάρουν  να  δανείζουν  εσαεί  με  περιορισμένες  ελπίδες  εξόφλησης και  τέλος  πάντων,  αν  το  κάνουν,   δεν  το  κάνουν  για  την  ψυχή  της  μάνας  τους.

     Τη  μόνη  λύση  που  μπορώ  να  φανταστώ  να  περπατάει  πραγματικά   από  αυτές  που  άκουσα  είναι  μόνο  η  επιμήκυνση   του  χρόνου    εξόφλησης  των  δανείων  μας  και  η  δραστική  μείωση  του   επιτοκίου (ήδη  χαμηλού  για  να  είμαστε  ειλικρινείς  σε  σχέση  με  αυτό που  δανείζονται  κάποιοι  δανειστές  μας).   Ενδεχομένως  τα  επιτόκια  να  είναι  διαφοροποιημένα  ανάλογα  με  τον   δανειστή   (η Γερμανία  που  δανείζεται  με  αρνητικά  επιτόκια  έχει  περιθώριο να  εξοφληθεί  με  0,5%  , η  Ιταλία ομως;;;)… Ενδεχομένως  αυτό  το  επιτόκιο  να  είναι  κυμαινόμενο  και  συνδεδεμένο με  κάποιες  παραμέτρους (πχ  ρυθμό  ανάπτυξης,  με  κάποιο  άλλο  επιτόκιο κλπ.). Ενδεχομένως  να  υπάρξει  περίοδος  χάριτος.   Ενδεχομένως  …1002  πράγματα.  Το  σημαντικό  είναι η  επιμήκυνση  των  δανείων (20-30-40 χρόνια)  και   τα  επιτόκια    να  είναι  τέτοια,  ώστε  να  μπορούν  να  καλυφθούν  από  τους  ρυθμούς    αύξησης  του  δικού  μας  ΑΕΠ.   Η  ουσιαστική  αύξηση  του  ΑΕΠ ,     η  δημιουργία  νέου  πλούτου  και   η  εξαφάνιση  των  πρωτογενών  ελλειμμάτων  είναι  απολύτως  απαραίτητη  προϋπόθεση  αποτελεσματικής  διαχείρισης  του  χρέους  μας.   Κι  αν   τέλος  πάντων  πέραν  αυτών  οι  δανειστές  έχουν  διάθεση  να  μας  χαρίσουν  1  ευρώ  καλύτερα  να    το  χρησιμοποιήσουμε  για  να  το  επενδύσουμε  (να  το  επενδύσουμε  όμως)  για  να  δημιουργήσουμε  νέο  πλούτο,  παρά  να  το  πάμε  σε  διαγραφή  χρέους. Με  την   παραπάνω  λύση  μοιάζει  κανείς  να  μην  χάνει  μακροπρόθεσμα  και  να  μην  τραυματίζεται  κι  άλλο  η  αξιοπιστία  της  χώρας, ενώ  ταυτόχρονα  είναι  κάτι  που  πιο  εύκολα  από  το  «κούρεμα»  μπορεί  να  έχει  πιο  γενικευμένη  χρήση.

Kαι  ας  μην  ξεχνάμε  δύο  πραγματάκια :

1. Σε  μια  Ευρώπη  που  αλλάζει – και  κατά  τη  γνώμη  μου  στην  κατεύθυνση  «περισσότερη  Ευρώπη» – το  χρέος  ή  ένα  μέρος  του   πιθανώτατα   θα  «κοινοτικοποιηθεί».

Όλες   οι  χώρες  έχουν  χρέος. Ισως  κάποια  στιγμή-μπορεί  και  σύντομα-  το  θέμα  του  Ευρωπαϊκού  ή  και  του  παγκόσμιου  χρέους  να  είναι  αντικείμενο μιας  διάσκεψης   ( δεν  εννοώ  ένα  τριήμερο  στις  Βρυξέλλες  ή  σ΄ ενα  περισσότερο  εξωτικό  μέρος) προκειμένου  να  υπάρξει  κάποιου  είδους  συνολική  λύση,  που  θα  περιλαμβάνει  τους  πάντες  (και  εμάς).

Τίποτα   από  τα  παραπάνω  ενδεχόμενα  δεν  αποτελεί  λόγο  εφησυχασμού. Διοτι  είναι  σαφές    ότι    ο τρόπος  συμμετοχής  του  καθενός  στη  όποια  συνολική  λύση,  δεν  θα  είναι  απλώς  θέμα  διαπραγμάτευσης,  αλλά  κυρίως  συνάρτησης  της  οικονομικής  του  κατάστασης. Γι  αυτό  εμείς  πρέπει  να  κάνουμε  τη  δουλειά  μας. Επιστροφή  σε  θετικούς  ρυθμούς  ανάπτυξης  και   δημοσιονομικά  πρωτογενή  πλεονάσματα.

Προφανώς  τέτοια  θέματα  είναι  εξαιρετικά  σύνθετα    και  στην  πραγματικότητα  ακόμα  και  γι  αυτούς  που  προσπαθούν  να  τα  επιλύσουν  αποτελούν  ως  ένα  βαθμό terra  incognita.  Πολύ-πολύ  περισσότερο  για  μένα.  Επομένως …   ζητώ    την   επιείκεια  σας.

ΑΙΡΕΤΙΚΟΣ-firiki2010

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

4 Responses to H αβίωτη … συμβίωση με ένα μη βιώσιμο χρέους.

  1. Ο/Η Φωτεινή λέει:

    ᾿Ερώτηση: ῾Υπάρχει τρόπος νά γίνωμε αὐτάρκεις χωρίς νά δανειζώμαστε ἀπό «ἀγορές» καί κράτη;;;

    • Ο/Η firiki2010 λέει:

      Αυτάρκεις με την έννοια του να παράγουμε όλα όσα χρειαζόμαστε , όχι! Και δεν θα είχε και κανένα νόημα να το προσπαθήσουμε.
      Να απεξαρτηθούμε από τον δανεισμό , ενδεχομένως σε κάποια χρόνια και με πολλή προσπάθεια ! Υπό την πίεση της ανάγκης αυτό προσπαθούμε να κάνουμε τώρα.
      Αλλά δες κάτι! Ο δανεισμός αυτός καθ΄ εαυτός δεν είναι κακό πράγμα . Αρκεί να τον αξιοποιείς σωστά. Ισχύει ότι και στην προσωπική μας ζωή Αγοράζεις με δάνειο ένα διαμέρισμα γλιτώνεις το ενοίκιο πληρώνεις τη δόση, σε 10-20 χρόνια σου μένει το σπίτι, το εισόδημα που περισσεύει μπορείς να το επενδύσεις κάπου αλλού ΄΄η να το καταναλώσεις κ.ο.κ.. Αν βέβαια ξοδέψεις το δάνειο στις τραγουδιάρες υπάρχει πρόβλημα. Αν λοιπόν ως χώρα με τα δανεικά δημιουργείς νέο πλούτο, με μέρος του οποίου αποπληρώνεις το δάνειο …μια χαρά!

      • Ο/Η Φωτεινή λέει:

        Borrow money to make money, IOW. I stil don’t like the idea–I prefer to extend my arm to wherever my reaching point is!

      • Ο/Η firiki2010 λέει:

        Mπορεί να μην σου αρέσει η ιδέα (κι εγώ δεν είμαι «φανατικός» δανειολήπτης), αλλά έχει την λογική της και μπορεί να βοηθήσει κάποιον να κάνει βήματα μπροστά που αλλιώς δεν θα μπορούσε. Ας πούμε ότι σε βοηθάει να βρεις που είναι το «reaching point» 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s