Οι μαμάδες των παραισθήσεων (του Ανδρέα Ζαμπούκα)

Μια  και  πρόσφατα (17/2)  ανέβηκε  στο  blog   το άρθρο  του  Νίκου  Π    σχετικά  με  την  βάση  του  «10»  ιδού  κι  ένα  ακόμα  εξαιρετικά  ενδιαφέρον   κατά  τη  γνώμη  μου    άρθρο  που  αφορά  το  θέμα  της  «αξιολόγησης»  και  το  συνεπαγόμενο  «παραμύθιασμα»  στην  Παιδεία  μας.  Οχι  όμως  μόνο  στην  Παιδεία.  Γιατί  το  «παραμύθιασμα»  όπως  πολύ  σωστά  επισημαίνει  ο  αρθρογράφος   συνηθίζεται,  αρέσει  και … «μιζεριάζει».

Το  άρθρο  το  αλίευσα  από  την  «Καλύβα ψηλά  στο  βουνό»  http://panosz.wordpress.com/2013/02/16/sxoliasths-oi-mamades-twn-paraisthisewn/  όπου  ακολούθησε  και  μια  ενδιαφέρουσα  συζήτηση   και  πρωτοδημοσιεύθηκε  στο  «protagon» http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.paideia&id=22110

ΟΙ  ΜΑΜΑΔΕΣ  ΤΩΝ  ΠΑΡΑΙΣΘΗΣΕΩΝ

Του Ανδρέα Ζαμπούκα*

Μαθητής, που κινείται στα όρια της επάρκειας για να παρακολουθήσει Γενικό Λύκειο, παίρνει βαθμούς μεταξύ 15 και 19 , σε όλα τα μαθήματα. Η μαμά του επισκέπτεται συχνά το σχολείο, “πρήζει” τους καθηγητές κι αυτοί για να μη μπλέξουν περισσότερο, βάζουν ό τι θέλει ο «πελάτης»…. Προσοχή! Το σχολείο δεν είναι ιδιωτικό. Δημόσιο είναι! Έτσι, όλοι μένουν ευχαριστημένοι και πιο πολύ η μαμά που κάνει όνειρα για πανεπιστήμια και μεγαλεία! Να λοιπόν, από που ξεκινάει το μεγάλο παραμύθι. Πάντα βρίσκεται κάποιος να κρύψει την αλήθεια. Πάντα κάποιος θα πουλήσει “φαντασιακή” προστασία για να μη βρει το μπελά του. Να γιατί εκλιπαρούν όλοι για λίγο ψέμα, μια όμορφη ιστορία κι ας είναι φανταστική, μια υπόσχεση κι ας μη γίνει πραγματικότητα. Να γιατί το πολιτικό σύστημα γέμισε «θαυματοποιούς». Μια ολόκληρη χώρα ζει μέσα στο ψέμα και εμπορεύεται τις «παραισθήσεις της».

Η αρχή της δίκαιης και ειλικρινούς αξιολόγησης
δυστυχώς, δεν λειτουργεί όσο θα έπρεπε στα ελληνικά σχολεία. Όπως και στην υπόλοιπη κοινωνία, έτσι κι εδώ, τα εμπλεκόμενα μέρη, δάσκαλος, γονέας, μαθητής δεν θέλουν ή δε μπορούν να συμμετάσχουν, επί ίσοις όροις, στη δίκαιη διαδικασία. Οι λόγοι είναι πολιτικοί και κοινωνικοί. Από τη μία, υφέρπει ένας «πολιτικός» λαικισμός που θέλει το μαθητή να εμφανίζεται πάντα αδικούμενος, από την εξουσία του καθηγητή. Από την άλλη το σύμπλεγμα των κοινωνικών συγκρίσεων καταδυναστεύει την οικογένεια που εκλαμβάνει την ικανότητα ως «δώρο» που χαρίζει ένας άλλος παράγοντας και όχι ως κατάκτηση του εαυτού μας. Είναι σαφές ότι τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την έλλειψη παιδείας των γονέων, οδηγούν στη αδυναμία του νέου ανθρώπου να κατανοήσει τις δυνάμεις του και να φτάσει στην αυτογνωσία. Εύκολα καταλαβαίνει κανείς ότι δεν υπάρχει πιο «σίγουρος» δρόμος για να γίνεις δυστυχισμένος στη ζωή σου, κάνοντας πάντα λάθος επιλογές.

Αν συνειδητοποιήσουμε τις επιπτώσεις αυτής της κατάστασης στην ανωριμότητα των Ελλήνων, θα αναγκαστούμε να αλλάξουμε και το σύστημα αξιολόγησης στα σχολεία. Πρώτον, ο μαθητής πρέπει να αποκτήσει τον προσωπικό του ηλεκτρονικό φάκελο αξιολόγησης από την Α΄Δημοτικού έως την Γ΄Λυκείου. Σχόλια και βαθμολογίες θα εμπλουτίζουν την εικόνα του, από τους δασκάλους του, ανά έτος, χωρίς να ξέρουν τις επιδόσεις της προηγούμενης χρονιάς. Δεύτερον, ανά τρεις μήνες, μπορούν να διενεργούνται εξετάσεις σε όλα τα μαθήματα και τα γραπτά να βαθμολογούνται από καθηγητές άλλου σχολείου. Για την ευκολία της διαδικασίας, υπάρχει η δυνατότητα της ηλεκτρονικής εξέτασης με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Τρίτον, επιβάλλεται η αποσύνδεση της μεσης εκπαίδευσης από την εισαγωγή στα πανεπιστήμια. Τελευταίο και σημαντικότερο, είναι ο διαχωρισμός των μαθητών με εξετάσεις, σε Γενικό Λύκειο και ΕΠΑΛ. Θα διενεργούνται δύο φορές στην Γ΄ Γυμνασίου, σε πανελλαδικό επίπεδο, στέλνοντας το 70% των μαθητών στα οργανωμένα…επαγγελματικά Λύκεια, για να προετοιμαστούν για μία «αληθινή» επαγγελματική ζωή. Από την Α΄Γυμνασίου , βέβαια, θα πρέπει να ξεκινήσει ένας σωστός επαγγελματικός προσανατολισμός.

Όλα τα παραπάνω δεν είναι ασφαλώς και τόσο πρωτότυπες επινοήσεις. Εφαρμόζονται εδώ και χρόνια, σε πολλές πολιτισμένες χώρες του κόσμου. Απλά εμείς, «φτιαχνόμαστε» με τις ίντριγκες, τα παραμύθια και τη «δραματοποίηση» της ζωής μας, απ΄όπου κι αν προέρχεται.
Αυτό το παιχνίδι της απόρριψης του ορθολογισμού πρέπει να σταματήσει. Η «συναισθηματοκρατία» , η αναξιοκρατία και ο λαικισμός είναι αρρώστιες που τρώνε λίγο λίγο, τη συνείδηση του νεοέλληνα. Μπορεί να είμαστε λαός που έκανε το «μύθο» πολιτισμό αλλά ζούμε πλέον, σ΄έναν κόσμο που η δύναμη του ανθρώπου είναι η λογική και η εσωτερική αλήθεια. Γι΄αυτό το λόγο έχει χρέος το σχολείο να καλλιεργεί συνειδήσεις και όχι να προετοιμάζει φαντασιόπληκτους «φοβιτσιάρηδες» ή «τυχοδιώκτες». Αυτοί είναι που αργότερα δεν θα ανέχονται την αλήθεια και θα «γουστάρουν» το ψέμα από τη γυναίκα τους, τον εργοδότη τους, τους φίλους τους και βέβαια, τους πολιτικούς.

Έχω βαρεθεί να βλέπω μίζερους «αδυνάτους» , επαίτες μιας οποιασδήποτε «ντόπας», να συναγωνίζονται ποιος θα εισπράξει πρώτος το καλύτερο ψέμα. Και δεν είναι μόνο, στις αξιολογήσεις, είναι παντού. Στα πανεπιστήμια, στις ερωτικές σχέσεις, στο δημόσιο λόγο, ακόμα και στην εσωτερική ζωή, οι νεοέλληνες ζουν σ΄ένα «παράλληλο σύμπαν» μιας ψυχεδελικής ευτυχίας. Κάποιοι που ξέρουν τον εαυτό τους βιώνουν δυναμικά την πραγματικότητα αλλά οι περισσότεροι εγκλωβίζονται στις φοβίες τους. Υποθέτω ότι το σχολείο και οι «παραισθήσεις» των μαμάδων τους θα έχουν παίξει το ρόλο τους. Και σκέφτομαι πάντα τα λόγια του Nietzche : «Η πλάνη δεν είναι τύφλωση, ανανδρία είναι».

* Ο  Ανδρέας  Ζαμπούκας  είναι  καθηγητής  Κλασικής Φιλολογίας

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

4 Responses to Οι μαμάδες των παραισθήσεων (του Ανδρέα Ζαμπούκα)

  1. Ο/Η Νίκος Π λέει:

    Διάβασα με προσοχή το κείμενο του κ. Ζαμπούκα και έχω να κάνω ορισμένες παρατηρήσεις.

    1. Εξ’ αρχής δηλώνω ότι δεν είμαι κατά κανένα τρόπο εναντίον της αξιολόγησης σε κάθε επίπεδο, πιστεύω όμως ότι δεν αρκεί να είναι απλώς «δίκαιη και ειλικρινής» αλλά θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένους εκπαιδευτικούς στόχους και να ταιριάζει με την ηλικία, τις εμπειρίες, τις τάσεις και τους στόχους των παιδιών.

    2. Το φαινόμενο της πίεσης που ασκούν οι γονείς για τη βελτίωση της βαθμολογίας των μαθητών είναι υπαρκτό, ιδιαίτερα στη Γ’ Λυκείου όπου ο προφορικός βαθμός επηρεάζει την τελική βαθμολογία των υποψηφίων, τα παράπονα όμως είναι αναμενόμενα με δεδομένες τις δυσλειτουργίες του εκπαιδευτικού συστήματος. Πιστεύω ότι η διάσταση που δίνει ο αρθρογράφος στο ζήτημα αυτό είναι υπερβολική και σίγουρα δεν πρόκειται για το κυρίαρχο πρόβλημα που πρέπει να μας απασχολεί.

    3. Το κεντρικό ζήτημα της εκπαίδευσης σήμερα δεν είναι οι ποσοτικοί αλλά οι ποιοτικοί δείκτες. Έχουμε πολλά σχολεία (η απογευματινή βάρδια με την οποία προσωπικά αποφοίτησα έχει σήμερα σχεδόν εξαλειφθεί), μεγάλο αριθμό καθηγητών (μια εποχή όχι πολύ πίσω, έφερναν έφεδρους αξιωματικούς στα σχολεία για να καλύψουν τα κενά), πλήθος εκδόσεων που καλύπτουν κάθε εκπαιδευτική ανάγκη (βιβλία μαθητή, βιβλία καθηγητή, βιβλία με ασκήσεις, βιβλία εργαστηρίου, βοηθητικά εξωσχολικά βιβλία κλπ), παρ’ όλα αυτά τα παιδιά σε μεγάλο ποσοστό χρειάζονται ήδη από το δημοτικό σχολείο πρόσθετη διδακτική στήριξη. Προτού λοιπόν κρίνουμε και κατακρίνουμε γονείς και παιδιά για το άγχος και τη συμπεριφορά τους, θα πρέπει με πολύ μεγαλύτερη σεμνότητα από αυτήν που διαθέτει ο κ. Ζαμπούκας να εξετάσουμε γιατί το εκπαιδευτικό σύστημα δίνει τόσα λίγα και ζητάει τόσα πολλά. Η απόρριψη του ορθολογισμού δεν ξεκινάει από τους γονείς αλλά από προσεγγίσεις σαν κι αυτές του αρθρογράφου.

    4. Θεωρώ ότι η διαδοχικά επαναλαμβανόμενη απαίτηση της αποσύνδεσης της μέσης εκπαίδευσης από την εισαγωγή στα πανεπιστήμια, είναι μια πλάνη που ελάχιστη σχέση έχει με την πραγματικότητα. Στην πράξη ισχύει το εντελώς αντίθετο, αφού η εξέλιξη του μαθητή στο σχολείο είναι εκείνη που θα καθορίσει τις μελλοντικές επαγγελματικές του βλέψεις και οι όποιες μετέπειτα σπουδές του θα στηριχθούν στις γνώσεις και δεξιότητες που ο νέος και η νέα αποκόμισαν από τους δασκάλους και καθηγητές τους.

    5. Ο κ. Ζαμπούκας με περισσή έπαρση προσάπτει έλλειψη παιδείας στους γονείς, οι οποίοι επιπλέον κατά την άποψή του καταδυναστεύονται από συμπλέγματα κοινωνικών συγκρίσεων και πάσχουν από «συναισθηματοκρατία», αναξιοκρατία και λαικισμό ενώ υποφέρουν και από παραισθήσεις. Οι δηλώσεις αυτές, πέρα από προσβλητικές και απαξιωτικές προς ανθρώπους που ενδέχεται να είναι καλύτεροι από εκείνον που τις ξεστομίζει, σίγουρα δεν συμβάλλουν στον εντελώς απαραίτητο διάλογο αφού είναι σαφές ότι αποβλέπουν στην a priori αποστόμωση οποιασδήποτε αντίθετης άποψης. Αν ο κ. Ζαμπούκας επιθυμεί πραγματικά να συνεισφέρει στο διάλογο και όχι να κάνει μονόλογο εδώ είμαστε, θα πρέπει όμως να προσπαθήσει να εκφράζεται χωρίς τους μειωτικούς χαρακτηρισμούς στους οποίους έχει τόση έφεση.

    • Ο/Η firiki2010 λέει:

      1 Γιατί άραγε δεν αρκεί η αξιολόγηση να είναι «δίκαιη και ειλικρινής»;;;; Πως δηλαδή θα προσαρμοσθεί στις εμπειρίες και τους στόχους των παιδιών; Αν υποθέσουμε ότι ένα παιδί έχει περιορισμένους στόχους ή περιορισμένες εμπειρίες θα παίρνει υψηλότερη βαθμολογία από αυτή που «αξίζει»; Μα αυτό ακριβώς είναι η κοροίδία και το περαμύθιασμα που αναφέρεται ο αρθρογράφος. Η μέτρια ή κακή βαθμολογία είναι εκτός των άλλων κι ένα καμπανάκι για τον μαθητή. Οι υψηλές βαθμολογίες δημιουργούν εφησυχασμό και ψευδαισθήσεις.
      2.Το φαινόμενο της πίεσης για καλύτερους βαθμούς είναι υπαρκτό και ατυχώς ξεκινάει από το … Δημοτικό.Οι δίκαιοι καθηγητές ποτέ δεν υπήρξαν οι αγαπημένοι των γονέων. Πρέπει πάντως να πω ότι υπάρχει και το φαινόμενο των καθηγητών που «ιδεολογικά» αν θέλεις είναι κατά των χαμηλών βαθμολογιών.
      3 Παραδέχεσαι ότι έχουν γίνει μεγάλες βελτιώσεις στα εκπαιδευτικά (σ΄ αυτά που αναφέρεις θα μπορούσα να προσθέσω την μείωση των μαθητών ανά τάξη και τις εκ των πραγμάτων πλουσιότερες εμπειρίες των σημερινών μαθητών) Επομένως δεν αντιλαμβάνομαι τη φράση «γιατί το εκπαιδευτικό σύστημα δίνει τόσα λίγα και ζητάει τόσα πολλά» Οσο για την ανάγκη πρόσθετης διδακτικής στήριξης από το δημοτικό προκύπτει επειδή οι γονείς συμμετέχουν λιγότερο στην εκπαιδευτική διαδικασία (συνήθως και οι δύο εργαζόμενοι), επειδή κάποια παιδιά πέφτουν σε γραψαρχ… δασκάλους και στη 5η δημοτικού «ανακαλύπτεται» ότι δεν ξέρουν να κάνουν πολλαπλασιασμό κι επειδή υπάρχει ή υπήρχε η δυνατότητα για την «πανάκεια» των «ιδιωτικών».
      4. Για το θέμα αποσύνδεσης ΜΕ με εισαγωγή στα Πανεπιστήμια έτσι όπως το θέτεις συμφωνώ μαζί σου. Φαντάζομαι ότι όσοι το θέτουν εννοούν πιθανώς ότι τα Πανεπιστήμια θα πρέπει να αποφασίζουν αυτά πόσους και με ποια κριτήρια θα δέχονται. Είμαστε μάλλον μακριά από κάτι τέτοιο γιατύ υπάρχουν πολλά προαπαιτούμενα.
      5. Ομολογώ ότι η κριτική σου για την » έπαρση» του αρθρογράφου μου φαίνεται υπερβολική. Και κατά τη γνώμη μου εκ των πραγμάτων οι γονείς έχουμε ευθύνη για την εξέλιξη των «βλαστών» μας. Και κάποιοι από εμάς- ας μην κρυβόμαστε – παραμυθιασμένοι και οι ίδιοι, τους παραμυθιάζουμε ή τους αφήνουμε να παραμυθιάζονται. Κι αυτό που προκύπτει είναι ως ενήλικες πια και ως πολίτες να παλεύουνε (και να παλεύουμε) πολλές φορές για το «ποιος θα εισπράξει πρώτος το καλύτερο ψέμμα». Και φυσικά πάντα υπάρχουν πρόθυμοι να το πουλήσουν. Πανάκριβα.

  2. Ο/Η Νίκος Π λέει:

    Τέλος πάντων, ας πούμε ότι διαφωνούμε συμφωνώντας, αφού προσωπικά πιστεύω ότι η αξιολόγηση των μαθητών, αν και απόλυτα αναγκαία, όπως πραγματοποιείται σήμερα δεν είναι ενδεικτική της προσπάθειας ή των ικανοτήτων των παιδιών αλλά ούτε και συμβάλλει στην εκπαιδευτική διαδικασία. Όσο για το τι εννοώ όταν λέω ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα ζητά πολλά και δίνει λίγα και ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στους ποιοτικούς και τους ποσοτικούς δείκτες, θα τα αφήσω εδώ γιατί σίγουρα δεν αποτελούν το φλέγον θέμα σήμερα. Σημαντικότερο πιστεύω είναι ότι ο διάλογος για τη μέση εκπαίδευση είναι προσχηματικός και ρητορικός και δεν βοηθιέται καθόλου από χαρακτηρισμούς σαν κι αυτούς που κατά εκτοξεύει ο κ. Ζαμπούκας. Το ίδιο συμβαίνει και με την τριτοβάθμια εκπαίδευση όπου οι σεβαστοί μας πρυτάνεις ανακάλυψαν πρόσφατα ότι για όλα τα δεινά της εκπαίδευσης φταίνε οι νομοθετικές ρυθμίσεις των τελευταίων ετών…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s