Είμαστε τα μπάσταρδα του κομμουνισμού (συνέντευξη του Α Μίχνικ )

Α,  να  και  μια  εξαιρετική  συνέντευξη. Το  όνομα  του  παλιού  αντικαθεστωτικού  Ανταμ Μίχνικ  ενδεχομένως   δεν  σας  λέει  πολλά  και  τα  συμβαίνοντα  στην    Ανατολική  Ευρώπη   (καλώς- κακώς ) ελάχιστα  ενδιαφέρουν.  Θα  βρείτε  όμως  στη  συνέντευξη  πολύ  ενδιαφέρουσες  επισημάνσεις  για  την  λειτουργία  της  Δημοκρατίας,   εξηγήσεις  για  τις  δυσλριτουργίες  της  στα  μετά – σοβιετικά  καθεστώτα  , θα  έχετε  ενδεχομένως   αφορμές   για  ενστάσεις, αλλά  και  για  ολόθερμες  συνηγορίες  και  προσωπικά   διαβάζοντας  την  κάποιες  στιγμές  ανακάλυψα  και  ενδιαφέρουσες  αναλογίες  με  τα  όσα  συνέβησαν  ή  συμβαίνουν  στην  χώρα  μας.

ΕΙΜΑΣΤΕ  ΤΑ  ΜΠΑΣΤΑΡΔΑ  ΤΟΥ  ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΥ   ( συνέντευξη  του  Ανταμ  Μίχνικ  στο  Spiegel)

Καθόμαστε σε μια αίθουσα του έκτου ορόφου των γραφείων της αριστερής-φιλελεύθερης εφημερίδας της Βαρσοβίας «γκαζέτα βιμπόρτσα». Παντού υπάρχουν σωροί από εφημερίδες και βιβλία, ενώ στους τοίχους είναι αναρτημένα πτυχία από αμερικανικά και γερμανικά πανεπιστήμια, δίπλα σε φωτογραφίες του Ανταμ Μίχνικ (Adam Michnik, ΑΜ) με πολιτικούς από όλο τον κόσμο. Ο Μίχνικ κάθεται στο γραφείο, καπνίζοντας ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο. Είναι διευθυντής της «γκαζέτα βιμπόρτσα», της εγκυρότερης εφημερίδας εθνικής κυκλοφορίας στην Πολωνία, που πρωτοεκδόθηκε το 1989, ως η πρώτη νόμιμη δημοσιογραφική έκφραση του συνδικάτου «αλληλεγγγύη». Ο 66χρονος Μίχνικ είναι ο διασημότερος πρώην αντιφρονών της χώρας του. Από τότε που ήταν 19 ετών, φυλακίστηκε πολλές φορές για τις πολιτικές του πεποιθήσεις. Δημοσιογραφούσε στον παράνομο τύπο και υποστήριζε το ανεξάρτητο συνδικάτο της «αλληλεγγύης».

Όταν οι κομμουνιστές κήρυξαν στρατιωτικό νόμο, το 1981, ο Μίχνικ συνελήφθη. Την άνοιξη του 1989 συμμετείχε στις «διαπραγματεύσεις της στρογγυλής τράπεζας» ως σύμβουλος του ηγέτη της «αλληλεγγύης» Λεχ Βαλέσα (Lech Wałęsa) και διαπραγματεύτηκε τις πρώτες ελεύθερες εκλογές. Έκτοτε επικεντρώθηκε στις αλλαγέςστην ανατολική Ευρώπη. Για τον Μίχνικ, οι διαδηλώσεις στην Βουλγαρία εναντίον τις διεφθαρμένης πολιτικής τάξης, οι αυταρχικές τάσεις στην Ουγγαρία και ο αναγεννόμενος εθνικισμός είναι τα «απόνερα» των 40 ετώνκομμουνιστικής καταπίεσης και εξάρτησης. Τον Μίχνικ και το «Σπίγκελ» τους ενώνει μια ειδική σχέση: όταν τη δεκαετία του 1970 του επετράπη να ταξιδέψει ως το Παρίσι για να συναντήσει τον Ζαν-Πολ Σαρτρ (Jean-Paul Sartre), τηλεφώνησε στα γραφεία του «Σπίγκελ» στο Αμβούργο για να ρωτήσει αν η διεύθυνση του περιοδικού θα ενδιαφερόταν να δημοσιεύσει ένα δοκίμιό του, πράγμα που έγινε. «Ήταν το πρώτο άρθρο που κατάφερα να δημοσιεύσω σε ένα πραγματικά σημαντικό δυτικό έντυπο», αναπολεί ο Μίχνικ. «Αλλά ήταν κι ένα μήνυμα προς τους κυβερνώντες της Πολωνίας πως δεν μπορούσαν να με περιθωριοποιήσουν δια της βίας».

«Και ο Χίτλερ έλεγε πως είναι εναγκασμένος να κυβερνά με διατάγματα και προσωρινά μέτρα, λόγω εκτάκτων συνθηκών. Αυτή είναι η βασιλική οδός προς την κόλαση»

S: Κ. Μίχνικ, στη Βουλγαρία εδώ και πάνω από ενάμισι μήνα χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν στο δρόμο διαμαρτυρόμενοι κατά του διεφθαρμένου και σάπιου πολιτικού τους συστήματος. Στην ανατολική Ευρώπη, είκοσι και περισσότερα χρόνια μετά τη δημοκρατική της αφύπνιση, η δημοκρατική αντιπαράθεση εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από οξύτητα και μίσος. Γιατί;

AM: Μας λείπει η δημοκρατική πολιτική κουλτούρα, η κουλτούρα του συμβιβασμού. Εμείς οι Πολωνοί, όπως κι οι Ούγγροι, ουδέποτε αποκτήσαμε κάτι τέτοιο. Παρά την έντονη επιθυμία για ελευθερία που υπάρχει στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης, απουσιάζει η δημοκρατική παράδοση,πράγμα που σημαίνει πως εξακολουθούμε να απειλούμεθα από την αναρχία και το χάος. Η δημαγωγίακαι ο λαϊκισμός κυριαρχούν. Είμαστε οι παράνομοι γόνοι, τα μπάσταρδα του κομμουνισμού. Αυτόςδιαμόρφωσε την νοοτροπία μας.

S: Ο Oύγγρος πρωθυπουργός Βίκτωρ Ορμπάν (Viktor Orbán), που είναι πολύ ριζοσπαστικός στις θέσεις του για τον ρόλο των ΜΜΕ ή της αντιπολίτευσης, διαθέτει ουκ ολίγους θαυμαστές στην ανατολική Ευρώπη. Αυτό αφορά και τη χώρα σας, όπου έχετε τον συντηρητικό εθνικιστή ηγέτη της αντιπολίτευσης Γιάροσλαβ Καζίνσκι (Jarosław Kaczyński). Εντάσσεται κι εκείνος σε αυτό το είδος των αυταρχικών πολιτικών που βρίσκουμε στην ανατολή;

ΑM: Εξακολουθούν να υπάρχουν πολιτικοί σαν το Καζίνσκι, αλλά και τον Ορμπάν, που πρεσβεύουν πολιτεύματα διαφορετικού τύπου:. Αυτό που θέλουν είναι ένα σταδιακό πραξικόπημα. Αν ο Ορμπάνπαραμείνει στην εξουσία και ο Καζίνσκι νικήσει στις επόμενες εκλογές, μπορεί να έχουμε επικίνδυνες εξελίξεις. Αμφότεροι πρεσβεύουν μια αυταρχική μορφή διακυβέρνησης. Για αυτούς η δημοκρατία δενείναι παρά ένα προσωπείο.

S: Ο Ορμπάν λέει πως αυτό που χρειάζεται είναι μια «συγκεντρωτική πλειοψηφική δημοκρατία» που να μπορεί να λαμβάνει καθαρές αποφάσεις, ακόμα και με διατάγματα αν είναι απαραίτητο. Αλλιώς, ισχυρίζεται, δεν μπορεί να υπάρξει διαχείριση απειλών σαν την οικονομική κρίση.

ΑM: Τα ίδια ακριβώς έλεγε και ο Χίτλερ (Hitler) όταν εξέδιδε διατάγματα κι έκτακτα μέτρα. Αυτή είναι η βασιλική οδός προς την κόλαση. Για να είμαι ειλικρινής, η Ουγγαρία ήταν η τελευταία χώρα όπου περίμενα να συμβεί κάτι τέτοιο, καθώς ήταν η πρώτη που άνοιξε μια ρωγμή στο «σιδηρούν παραπέτασμα». Θα ανέμενα μια αντιδημοκρατική εξέλιξη στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, αλλά όχι στην Ουγγαρία. Αυτό που συμβαίνει οφείλεται στην απογοήτευση από τους σοσιαλδημοκράτες, που κυβερνούσαν όταν η χώρα οδηγήθηκε στην οικονομική καταστροφή. Ευτυχώς η Πολωνία εφάρμοσε εγκαίρως τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις για τη μετάβασή στην στην οικονομία της αγοράς, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Τα πράγματα εξελίχτηκαν διαφορετικά στην Ουγγαρία. Αυτός είναι ο λόγος που εκεί ο κόσμος τώρα είναι απελπισμένος και αμφισβητεί τα πάντα, ακόμα κι αυτά που άλλοτε οραματιζόταν.

S: Μα γιατί ο κόσμος έξαφνα αδιαφορεί για το αν αντικαθίστανται δικαστές και αρχισυντάκτες που δεν υπακούουν στην κομματική γραμμή; Ξέχασαν πώς ήταν τα πράγματα επί κομμουνισμού;

AM: Ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας θα προτιμούσε και σήμερα ένα αυταρχικό καθεστώς. Είναι άνθρωποι που διακατέχονται από το πνεύμα του Homo sovieticus. Αλλά τους βρίσκεις και στη Γαλλία -θυμηθείτε τους Λε Πεν (Le Pen)- αλλά ακόμα και τη Φιλανδία ή τη Σουηδία.

«Στις δημοκρατίες οι κυβερνήσεις αντανακλούν την κοινωνία, διότι οι κυβερνώντες εκλέγονται. Καμιά φορά τυγχάνει να νικούν στις εκλογές τύποι του παλιού καθεστώτος που μπορεί να μη μας αρέσουν καθόλου. Αλλά η δημοκρατία είναι για όλους, όχι μόνο για τους ευγενείς και τους έξυπνους»

S: Ο Ορμπάν επιχειρεί να οικοδομήσει στην χώρα του αυτό που αποκαλεί «σύστημα αδιάλλακτης εθνικής συνεννόησης».

ΑM: Ο Βρετανός ιστορικός Νόρμαν Ντέιβις (Norman Davies) αποκάλεσε κάποτε αυτού του είδους τη δημοκρατία «κυβέρνηση κανιβάλων». Γίνονται μεν δημοκρατικές εκλογές, αλλά μετά ο νικητής κατασπαράσσει τον ηττημένο. Το «σταδιακό πραξικόπημα» συνίσταται στην απαλλαγή ή την κατάληψη των δημοκρατικών θεσμών. Αυτοί οι άνθρωποι πιστεύουν πως είναι οι μόνοι που κατέχουν την αλήθεια. Από κάποια στιγμή κι έπειτα, τα κόμματα δε σημαίνουν πια τίποτα και ολόκληρο το σύστημα αποκαθίσταται σαν μονοπωλιακή εξουσία. Στη δύση οι δημοκρατικοί θεσμοί είναι πολύ καλύτερα εμπεδωμένοι από ότι στην ανατολική Ευρώπη. Εκεί η δημοκρατία μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της. Αλλά στις χώρες μας, ακόμα κι είκοσι χρόνια μετά το τέλος του κομμουνισμού, εξακολουθούν να είναι τα πάντα εύθραυστα.

S: Ο Ορμπάν, ο Καζίνσκι και άλλοι διακηρύσσουν πως θέλουν να ολοκληρώσουν τις επαναστάσεις του 1989 και να διευθετήσουν τους λογαριασμούς τους με τους κομμουνιστές. Οι πρώην κομμουνιστές εξακολουθούν να συνιστούν απειλή ακόμα και σήμερα;

AM: Θεωρώ πως ήταν σώφρων που στην Πολωνία επελέγη η οδός της συμφιλίωσης από εκείνη της αντεκδίκησης, αν και πολλοί εξακολουθούν να με αντιμετωπίζουν ως εχθρό.

Μου αρέσει ο (πρώηνΓερμανός καγκελάριος) Αντενάουερ (Adenauer). Είχε κι εκείνος πολλές επιλογές μετά τον πόλεμο: μπορούσε να στείλει τα στελέχη που βρήκε στη φυλακή, ως συνεργάτες του Χίτλερ ή να προσπαθήσει να τους μετατρέψει σε δημοκράτες. Διάλεξε το δεύτερο. Έτσι κι εμείς, επιλέξαμε η νέα Πολωνία να είναι μια Πολωνία για όλους. Ο άλλος δρόμος θα ήταν με το που θα έπαιρνε την εξουσία η αντιπολίτευση μετά το 1989, να εκδιώξουμε όλα τα στελέχη του παλιού καθεστώτος. Να κρεμούσαμε τους κομμουνιστές από τους φανοστάτες και μια μικρή ελίτ να αναλάμβανε την διακυβέρνηση. Αυτό θα ήταναντικομμουνισμός με μπολσεβίκικο πρόσωπο!

Αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στη Βουλγαρία. Για τον Μίχνικ, αποτελούν μιαν ακόμα έκφραση του υπερβολικού λαϊκισμού που κυριαρχεί στην πρώην κομμουνιστική ανατολική Ευρώπη

S: Πολλοί λένε πως τα δίκτυα εξουσίας του παρελθόντος έχουν αποκατασταθεί. Στη Βουλγαρία, πολλές χιλιάδες άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων πολλών μελών της νέας, αστικής και μορφωμένης μεσαίας τάξης, διαδηλώνουν κατά της πολιτικής τάξης της χώρας τους.

ΑM: Ναι, αλλά στη Βουλγαρία μόλις έγιναν δημοκρατικές εκλογές και νίκησε η αντιπολίτευση. Στις δημοκρατίες, οι κυβερνήσεις αντανακλούν την κοινωνία, διότι οι κυβερνώντες εκλέγονται. Καμιά φορά τυγχάνει να νικούν στις εκλογές τύποι του παλιού καθεστώτος, που δεν μας αρέσουν. Αλλά η δημοκρατία είναι για όλους, όχι μόνο τους ευγενείς και τους έξυπνους.

S: Στη Βουλγαρία, οι φάκελοι του παλιού καθεστώτος δεν άνοιξαν καλά-καλά. Και στη Ρουμανία, τα παλιά μέλη της διαβόητης «σεκιουριτάτε» εξακολουθούν να είναι πανταχού παρόνταΠώς είναι να ζεις σε μια κοινωνία όπου οι παλιοί θύτες περνούν καλύτερα από τα πρώην θύματά τους;

AM: Επαναλαμβάνετε αυτό που λεγόταν στη μεταπολεμική Γερμανία: «ο τόπος είναι γεμάτος πρώην ναζί»Φυσικά η Ρουμανία ήταν ένα οργουελιανό κράτος και η «σεκιουριτάτε» βρισκόταν παντούΌλα τα κράτη που αποτίναξαν δικτατορίες είχαν παρόμοια προβλήματα, συμπεριλαμβανομένων της Ισπανίας και της ΠορτογαλίαςΑλλά αυτό δεν είναι λόγος για να εφαρμόσουμε ένα αντικομμουνιστικό απαρτχάιντ.

«Ο εθνικισμός είναι το τελευταίο στάδιο του κομμουνισμού. Είναι ένα σύστημα σκέψης που δίνει απλές, αλλά λανθασμένες απαντήσεις σε σύνθετα προβλήματα. Ο εθνικισμός είναι αλληλένδετος με τον αυταρχισμό»

S: Η δύση ζητάει περισσότερη λογοδοσία για το παρελθόν. Είναι αυτό πολύ απλοϊκό για τα γούστα σας;

AM: Ναι. Μετά την πτώση του κομμουνισμού, στην Πολωνία είχαμε για πρόεδρο επί δύο θητείες έναν πρώην κομμουνιστή, τον Αλεξάντερ Κβασνιέβσκι (Aleksander Kwaśniewski). Ήταν εξαιρετικός.Οδήγησε την Πολωνία στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Οι εκκλήσεις να γίνει επιτέλους «κάθαρση» είναι ένα προπαγανδιστικό όπλο της δεξιάςπου κατά τα άλλα μπορεί να συνεργάζεται μια χαρά με τους πρώην κομμουνιστές που καταγγέλλει. Ο Καζίνσκι όρισε ως υφυπουργό δικαιοσύνης έναν παλιό δικαστή που επί κομμουνισμού είχε καταδικάσει σε φυλάκιση τον σημερινό πρόεδρο Κομορόφκσι (Komorowski)!

S: Βλέπουμε πως σε μερικά κράτη όπου κυβερνούν δεξιοί, αυταρχικοί ηγέτες σαν τον Καζίνσκι ή τονΟρμπάν, ανθεί εκ νέου ο εθνικισμόςΠώς μπορεί να συμβαίνει κάτι τέτοιο στην ενωμένη Ευρώπη;

AM: Σε τόσο ταραγμένους καιρούς σαν αυτούς που ζούμε σήμερα, ο κόσμος αναζητεί κάπου να αρπαχτεί. Στην Ουγγαρία, αυτό το «κάτι» είναι το «σύνδρομο του Τριανόν». Κανείς Ούγγρος δεν μπορεί να ξεχάσει πως στη «συνθήκη του Τριανόν» μετά τον Α’ παγκόσμιο πόλεμο, η Ουγγαρία εξαναγκάστηκε να εκχωρήσει τα δύο τρίτα της έκτασής της στις γειτονικές της χώρες και πως σήμερα ένα μεγάλο μέρος των Ούγγρων ζουν εκτός των συνόρων της. Ο Ορμπάν το αξιοποιεί αυτό προςόφελός του.

S: Κηρύσσει μια νέα «ουγγρικότητα»

ΑM: Παλιότερα, το 1990, είχα γράψει πως ο εθνικισμός είναι το τελευταίο στάδιο του κομμουνισμού. Ένα σύστημα σκέψης που δίνει απλές, αλλά λανθασμένες απαντήσεις σε σύνθετα προβλήματα. Ο εθνικισμός είναι η φυσιολογική ιδεολογία του αυταρχισμού.

S: Μαζί ανεβαίνει και ο αντισημιτισμόςΣύμφωνα με μια αμερικανική έρευνατο 70% των Ούγγρων θεωρούν πως οι εβραίοι έχουν υπερβολικά μεγάλη επιρροή στην οικονομία και τις επιχειρήσεις.

ΑM: Η Πολωνία είναι η μόνη χώρα της ανατολικής Ευρώπης που κατόρθωσε να ελέγξει αυτό το φαινόμενο. Πλέον ο αντισημιτισμός δεν είναι αποδεκτός στην Πολωνία, ούτε κοινωνικά, ούτε πολιτικά.

S: Πώς θα έπρεπε να συμπεριφερθεί η δύση στον Ορμπάν;

AM: Πρέπει να είμαστε ανοικτά επικριτικοί. Η Ευρώπη δεν μπορεί να μείνει σιωπηλή για όσα συμβαίνουν στην Ουγγαρία. Αν κριθεί απαραίτητο, θα πρέπει να υπάρξουν κυρώσεις. Όταν μετά την κήρυξη του στρατιωτικού νόμου, η δύση εφάρμοσε κυρώσεις στην κομμουνιστική Πολωνία, λέγαμε πως ούτε που τις πήραμε χαμπάρι. Αλλά τελικά έφεραν αποτέλεσμα.

S: Η κυβέρνηση της Βαρσοβίας έδειξε υπερβολική αυτοσυγκράτηση όσον αφορά την κριτική της στην Ουγγαρία;

AM: Υπάρχει ήδη το αίσθημα πως οι χώρες της ανατολικής Ευρώπης είναι κράτη-μέλη Β’ κατηγορίας για την ΕΕ, και θεωρήθηκε πως περισσότερη κριτική στην Ουγγαρία θα επιδείνωνε αυτήν την κατάσταση.

«Από το εξωτερικό, η Πολωνία φαίνεται μεγάλη και πετυχημένη. Αλλά αν ακούσετε τον ρωμαιοκαθολικό ραδιοσταθμό εδωπέρα, θα μάθετε πως η Πολωνία είναι κατεστραμμένη χώρα, που την κυβερνούν άνθρωποι ταγμένοι να εξαλείψουν το πολωνικό έθνος από προσώπου Γης»

S: Μα γιατί να αισθάνονται οι ανατολικοευρωπαίοι πολίτες Β’ κατηγορίας στην ΕΕ;

ΑM: Δείτε την Πολωνία. Υπάρχουν εκείνοι που είναι πεπεισμένοι πως ανήκουμε σε ένα είδος περιούσιου λαού. Έχει να κάνει με το μεσσιανισμό μας, με το συναίσθημα πως βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή, πως φυλάμε τις πύλες της χριστιανικής Ευρώπης από τη βάρβαρη ανατολή

S: Η Πολωνία τα πάει καλά στην οικονομία και επιχορηγείται με πολλά λεφτά από την ΕΕ.

AM: Αυτό είναι αλήθεια, αλλά πολύς κόσμος δεν το συνειδητοποιεί. Από την οπτική γωνία του Παρισιού, της Πράγας, του Βερολίνου, η Πολωνία είναι μια μεγάλη χώρα. Αλλά αν ακούσετε τον ρωμαιοκαθολικό ραδιοσταθμό «ράδιο Μαρία», θα μάθετε πως η Πολωνία είναι μια κατεστραμμένη χώρα, που την κυβερνούν άνθρωποι ταγμένοι στο να εξαλείψουν το πολωνικό έθνος από προσώπου Γης. Σχεδόν το 30% των Πολωνών πιστεύουν πως η συντριβή του Σμόλενσκ, στην οποία σκοτώθηκε ο τότε πρόεδρος της Πολωνίας Λεχ Καζίνσκι (Lech Kaczynski), ήταν αποτέλεσμα μιας συνωμοσία του Πολωνού πρωθυπουργού Ντόναλτ Τασκ (Donald Tusk) με τον Βλάντιμιρ Πούτιν (Vladimir Putin).

S: Μα γιιατί αυτή η ανάγκη να προκρίνεται πάντοτε η άσχημη πλευρά των πραγμάτων, που δεν τη βρίσκουμε μόνο την Πολωνία;

ΑM: Την τελευταία εικοσαετία, τα πράγματα στην Πολωνία και ολόκληρη την ανατολική Ευρώπη άλλαξαν όσο δεν είχαν αλλάξει για αιώνες. Αλλά αυτές οι αλλαγές δεν έχουν ακόμα γίνει κτήμα μας.Προς το παρόν, προτιμάμε να παραμένουμε απαισιόδοξοι.

S: Αυτός είναι ο λόγος που εκατοντάδες χιλιάδες ανατολικοευρωπαίοι πηγαίνουν στη δύση;

AM: Στη δύση η ζωή εξακολουθεί να είναι πιο άνετη από ότι στην ανατολική Ευρώπη. Κι ύστερα, οι χώρες μας ήταν ερμητικά κλειστές επί δεκαετίες. Οι άνθρωποι θέλουν να μετακινηθούν επιτέλους, να επωφεληθούν από τη καινούργια αυτή δυνατότητα που έχουν. Πολλοί κάνουν λεφτά στη δύση κι επαναπατρίζονται για να ανοίξουν επιχειρήσεις. Δεν υπάρχει τίποτα κακό σε αυτό. Από την άλλη, όλο και περισσότεροι άνθρωποι καταφτάνουν στην Πολωνία από τη Λευκορωσία και την Ουκρανία.

S: Αλήθεια, κατά τη γνώμη σας αυτές οι χώρες ανήκουν στην Ευρώπη;

AM: Όσον αφορά την Ουκρανία, θα ήμουν πολύ αντίθετος με το να κάτσει απλά η Ευρώπη και να παρακολουθεί αμέτοχη τα τεκταινόμενα. Οι Γάλλοι έχουν πει ανοικτά πως δεν τη θέλουν στην ΕΕ, ενώ κι οι Γερμανοί έχουν πει το ίδιο, αν και όχι με τόσο κατηγορηματικό τρόπο.

«Κανείς μας δεν πίστευε πως ο κομμουνισμός θα κατέρρεε εμπρός στα μάτια μας. Κι ύστερα κληθήκαμε να αναλάβουμε τα ηνία της χώρας. Όπως απεδείχθη δεν ξέραμε να κάνουμε πολιτική σύμφωνα με τους δημοκρατικούς κανόνες και τα οράματά μας κρίθηκαν από τους συμπατριώτες μας μάλλον υπερβολικά υψιπετή…»

S: Ως διαφωνών, πληρώσατε ακριβά τις πολιτικές σας απόψεις. Γιατί δεν βλέπουμε να παίζουν ρόλο στη σημερινή πολιτική σκηνή της Πολωνίας τα παλιά στελέχη της αντικομμουνιστικής αντιπολίτευσης;

AM: Θα ήταν πιθανότατα θετικό αν συνέβαινε κάτι τέτοιο. Αλλά στη δημοκρατία, η πολιτική έχει άλλες ψυχολογικές απαιτήσεις. Ο αντικομμουνιστικός αγώνας έμοιαζε λιγάκι με πόλεμο: βάλαμε τη στολή μας, πήγαμε στο μέτωπο, αλλά μετά τη νίκη πολλοί από μας επέστρεψαν στο σπίτι. Εμείς οι διαφωνούντες είχαμε διαφορετικές ηθικές προδιαγραφές. Κανείς μας δεν πίστευε πως θα βλέπαμε τον κομμουνισμό να καταρρέει εμπρός στα μάτια μας. Αλλά αυτό ακριβώς συνέβη κι ύστερα τύποι σαν κι εμένα, με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά και προϊστορίες από τους περισσότερους συμπατριώτες μας, αναλάβαμε τα ηνία της χώρας. Αλλά δεν ξέραμε να κάνουμε πολιτική σύμφωνα με τους δημοκρατικούς κανόνες. Αφήστε που τα οράματά μας ήταν κατά πάσα πιθανότητα υπερβολικά υψιπετή για τους περισσότερους συμπατριώτες μας.

S: Κ. Μίχνικ, σας ευχαριστούμε για αυτή τη συνέντευξη.


* O Adam Michnik είναι Πολωνός ιστορικός, δημοσιογράφος και ιστορικό στέλεχος του αγώνα κατά του κομμουνιστικού καθεστώτος της πατρίδας του

Der Spiegel via Προοδευτική Πολιτική

http://panosz.wordpress.com/2013/08/06/sxoliasths-ta-mpastarda-1/#more-50432

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s